تاريخچه و معرفي مركز               
                                 
الف) قبل از تصويب

اين مجموعه در پي رهنمودهاي حضرت امام خميني(ره) در سال 1363، به منظور بالا بردن سطح آگاهي هاي سياسي طلاب در زمينه هاي جهان اسلام، ايران و روابط بين الملل شروع به کار نمود.
به دنبال درک و پذيرش ضرورت تربيت محقق سياسي، واحد فوق، اقدام به برگزاري دوره هاي آموزشي کوتاه مدت عمومي و تخصصي نمود و با انجام بررسي هاي کارشناسي و اخذ نظرات استادان حوزه و دانشگاه، در سال 1364 اقدام به ثبت مؤسسه آموزش عالي باقرالعلوم(ع) نمود.
سال 1366 با تلاش دلسوزانه مسئولان مؤسسه، دوره هاي آموزش سياسي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم به نحوي منسجم تري شروع شد. اين اقدام عملي و مؤثر با استقبال فراوان طلاب و فضلاي حوزه علميه قم مواجه و از اين رو، دوره هاي آموزش سياسي با برنامه ريزي جديد توسعه پيدا کرد.
اين دوره هاي آموزشي که شرط اساسي پذيرش در آن از همان ابتدا، اشتغال به دروس حوزوي و داشتن ديپلم متوسطه بود، بر اساس واحدهاي رسمي مصوب وزارت فرهنگ و آموزش عالي و توسط استادان مجرب و اعضاي هيئت علمي مدعو از حوزه هاي علميه و دانشگاه هاي معتبر، آغاز شد.
از ابتداي تأسيس اين دوره ها، سعي بر اين بود تا اعضاي هيئت علمي پرسابقه و متعهدي از مراکز علمي حوزوي و دانشگاهي، جهت تدريس و تکميل کادر هيئت علمي به همکاري دعوت شوند که مؤسسه در اين زمينه موفقيت هاي چشمگيري را به دست آورد.

ب) بعد از تصويب

دوره هاي آموزش طلاب و فضلاي حوزه علميه قم در رشته علوم سياسي، به طور منظم تا سال 1370 ادامه يافت. سپس هيئت مديره دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، مقدمات ثبت مؤسسه را فراهم نمود که با همکاري صميمانه وزارت محترم فرهنگ و آموزش عالي، سرانجام در جلسه مورخ 7/8/1370 موفق به کسب موافقت اصولي از شوراي محترم گسترش آموزش عالي کشور شد.
شوراي محترم گسترش در مورخه 21/1/1371 ضمن تصويب مؤسسه آموزش عالي باقرالعلوم(ع)، موافقت اصولي خود را با گسترش فعاليت هاي آموزشي و پژوهشي مؤسسه در رشته هاي علوم انساني ابلاغ نمود. به دنبال آن، چارچوب سازماني مؤسسه آموزش عالي باقرالعلوم(ع) در جلسه 3/11/1372 به تصويب رسيد.

ج) ارتقاي مؤسسه به دانشگاه

نظر به ضرورت گسترش فعاليت هاي آموزشي علوم انساني ـ اسلامي و توسعه کمي و کيفي تربيت طلاب فاضل در عرصه هاي مختلف علمي ديني، در سال 1384 طرح اوليه تبديل مؤسسه به دانشگاه تدوين گرديد. پس از مکاتبه با وزارت علوم، تحقيقات وفن آوري در نهايت در مورخ 13/12/84 شوراي گسترش آموزش عالي با ارتقاي مؤسسه به دانشگاه باقرالعلوم(ع) موافقت نمود.
 

 اهداف

1. کمک به ارتقاي سطح فرهنگ و دانش جامعه و رشد و گسترش علوم اسلامي ـ انساني؛
2. مشارکت در تربيت نيروي انساني متخصص و نخبگان مورد نياز در عرصه علمي و فرهنگي از ميان طلاب حوزه هاي علميه؛
3. همکاري در زمينه سازي مناسب براي مشارکت همه جانبه مردم در امر گسترش و اعتلاي آموزش و پژوهش در کشور؛
4. استفاده از امکانات و قابليت هاي موجود کشور و ظرفيت هاي نهفته در حوزه هاي علميه در توسعه آموزش عالي؛
5. کمک به توليد و توسعه نوانديشي ديني در عرصه هاي مختلف علوم اسلامي و انساني و فراهم نمودن زمينه ها و امکانات لازم آموزشي، پژوهشي و تبليغي.

تعهدات و ارزش هاي بنيادين

هر سازمان و نهاد، جهت رفع يک سري نيازهاي بنيادين (سياسي، اقتصادي، اجتماعي، آموزشي و ...) ايجاد شده است. حال سؤال اين است که حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي جهت رفع اين نيازها مي بايست متصف به چه ارزش هاي اساسي در محيط کار باشد؟ به عبارت ديگر ارزش هاي اساسي حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي در رفع اين نيازها کدام اند؟
محوريت معارف قرآن، مکتب اهل بيت(عليهم السلام) و ميراث گرانسنگ حوزه هاي علميه؛
مرزباني فکري ـ فرهنگي از آرمان هاي امام خميني(ره)، ولايت فقيه و نظام اسلامي؛
نوانديشي و آزادانديشي ديني، آينده نگري و نوشوندگي سازماني.

 نيازهاي اساسي

هر سازمان و نهادي بر مبناي رفع يک نياز خاص در محيط به فعاليت مي پردازد. با توجه به فلسفه وجودي حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي، هدف اصلي حوزه آموزشي دفتر چيست و اين حوزه براي رفع چه نياز اساسي به وجود آمده است؟
ارائه آموزش هاي مورد نياز براي تربيت نيروي انساني متخصص در حوزه تبليغ ديني و پژوهش هاي علوم اسلامي؛
ارائه آموزش هاي مورد نياز نظريه پردازي و انديشه سازي در عرصه علوم و معارف اسلامي به منظور تأمين نيازهاي فکري ديني جهان معاصر؛
تربيت نيروهاي (مديران) مورد نياز براي پشتيباني نظام اسلامي؛
تربيت نيروي انساني در قالب آموزش هاي آکادميک (حوزوي ـ دانشگاهي) ؛
ارائه آموزش هاي کاربردي و کوتاه مدت براي آموزش مهارت هاي مورد نياز در تبليغ و پژوهش ديني.

 مخاطبان

اطلاعات در اين بند، مخاطبان حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي را توصيف مي کند. آنها چه کساني هستند، در کجا واقع شده اند و ... . جواب به اين بخش، هدف اصلي بيانيه را در بُعد نيروي انساني مخاطب ـ که مورد نظر حوزه آموزشي دفتر است ـ مشخص مي نمايد.
همچنين در اين بخش بايد بتوان ويژگي هاي نيروي انساني (جنس، سطح تحصيلات، قشر و ...) را دقيقاً مشخص نمود تا بتوان بر اساس آن، اطلاعات مورد نياز براي آموزش را مشخص، سازمان دهي و گردآوري کرد.
1. مبلّغان و محققان و مدرسان؛
2. طلاب و نخبگان علمي و فرهنگي؛
3. نهادها و مؤسسات آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و تبليغي،
4. خانواده هاي طلاب و روحانيون

. بازده (محصولات و خدمات)

حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي بايد بتواند بيان نمايد که با ارائه آموزش هاي تخصصي در حوزه هاي مختلف علوم انساني اسلامي چه نيروهاي انساني را براي بخش هاي مورد نياز جامعه اسلامي تربيت مي نمايد.
1. نيروي انساني متخصص و ماهر فرهنگي، پژوهشي، تبليغ و آموزشي (مدير، مدرس، محقق و مبلّغ)؛
2. ارائه فرآورده هاي آموزشي، پژوهشي، تبليغي و هنري.

روش ها و فن آوري

اين اطلاعات، معمولاً دربرگيرنده موضوعاتي چون روش، متد، فرايند و تکنيک هايي است که قرار است براي جمع آوري  داده ها، پردازش اطلاعات و ارائه آن در سيستم به کار گرفته شود. مشخص کردن نوع، ابزار و درجه پيشرفت تکنولوژي با توجه به توانايي هاي بالفعل و بالقوه سازمان يا نهاد در اين قسمت مشخص خواهد شد. در اين قسمت، حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي مي بايست با توجه به توانايي بالقوه و اعتبارات خود در يک  پيش بيني درست شيوه هاي آموزشي و ابزارهاي لازم را به منظور اثر بخشي محصول توليدي خود را در زمان حال و آينده روشن و تدوين نمايد.
1. بهينه سازي و کارآمد سازي روش هاي سنتي در عرصه آموزش؛
2. بومي سازي و استفاده از روش ها و فن آوري هاي جديد و روز آمد در عرصه آموزش.

نقش و ويژگي هاي منابع انساني

حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي، جهت تحقق اهداف خود از چه نوع نيرويي مي خواهد استفاده کند، چه نوع نگرشي در زمينه به کارگيري نيروي انساني دارد. آيا اهميت اصلي را بر نيروي انساني، به عنوان دارايي ارزش مند اين سيستم دارد. به عبارت ديگر در زمينه پردازش و آماده سازي خدمات به نيروي انساني موجود خود متکي است يا فقط به عنوان انتقال دهنده اطلاعات به آن مي نگرد (اين امر مشخص کننده نوع نيروي انساني مورد نياز حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي است). آيا مهم ترين دارايي حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي، کارکنان آن است. کارکنان چه جايگاهي دارند؟
1. منابع انساني به عنوان با ارزش ترين عنصر سازماني؛
2. شناسايي و بهره مندي از نخبگان حوزوي و دانشگاهي فاضل و عالم در دفاع از حريم اسلام و مکتب اهل بيت(عليهم السلام)؛
3. اهتمام به موقعيت و منزلت هيئت علمي و تثبيت جايگاه آن.
* يادآوري: تقويت رويکرد حوزوي و داشتن حساسيت هاي فرهنگي و علمي سازگار با دفتر و دغدغه نظري توليد علم ديني مورد تأکيد قرار گيرد.

ويژگي هاي متمايز

هر سازمان و نهاد، نسبت به سازمان ها و نهادهاي رقيب داراي نقاط قوتي است. شناخت نقاط ضعف و نقاط قوت و تمرکز بر نقاط قوت يکي از عوامل کليدي در موفقيت است.
1. پيشگامي در عرصه نوانديشي در حوزه علميه؛
2. پيشگامي در عرصه سامان دهي به ترتيب طلاب و فضلاء در عرصه هاي آموزشي، تبليغي و پژوهشي با ارائه آموزش هاي نظري و کاربردي؛ از طريق بهينه سازي روش هاي سنتي و استفاده از روش ها و فن آوري هاي جديد.
 گستره و عرصه هاي فعاليت
اطلاعات اين بند، روشن کننده بُرد خدمات و عرصه دانش هايي است که حوزه آموزش دفتر تبليغات اسلامي مي خواهد به مخاطبان خود ارائه نمايد. همچنين دفتر توليدات و خدمات خود را مي خواهد در چه حوزۀ جغرافيايي ارائه نمايد؟ اين فعاليت ها در عرصه ملي، و يا فراملي، يا ترکيبي از هر دو و يا مناطق خاصي را در بر مي گيرد. در حقيقت دفتر، متولي انتقال چه نوع خدمات و اطلاعاتي است؟
الف) عرصه دانش       ب) عرصه جغرافيايي
1. دانش تخصصي حوزوي    1. ملي
2. دانش علوم انساني اسلامي دانشگاهي   2. فراملي
3. دانش تخصصي کاربردي و مهارتي

                            آدرس پايگاه اينترنتي: http://www.bou.ac.ir